Psikoloğa Gitmek İşe Yarar mı?

Bazen insan, yaşadığı şeyleri anlatabileceği birini değil, gerçekten anlaşılabileceği bir yeri arar. Psikolojik destek, tam da bu noktada kişinin kendisiyle ve yaşadıklarıyla kurduğu ilişkiyi yeniden keşfetmesine yardımcı olabilir.

Hayatınızda yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunu hissediyor olabilirsiniz. Belki sürekli aynı ilişkisel sorunları yaşıyor, geçmişte yaşadığınız bazı olayların etkisinden kurtulamıyor, kendinizi ifade etmekte zorlanıyor ya da nedenini tam olarak açıklayamadığınız bir huzursuzluk hissediyorsunuz.

Bazen de dışarıdan bakıldığında her şey yolundadır. İşiniz, sosyal hayatınız ve sorumluluklarınız devam eder. Ancak kendi içinizde anlaşılması güç bir yorgunluk, boşluk veya sıkışmışlık hissedersiniz.

Böyle zamanlarda akla gelen sorulardan biri şudur: Psikoloğa gitmek gerçekten işe yarar mı?

Psikoterapi beynimizi ve duygusal dünyamızı nasıl etkiler?

Nörobilim alanındaki çalışmalar, beynin sabit ve değişmez bir yapı olmadığını ortaya koymaktadır. Beynimiz yaşam boyunca deneyimlerden öğrenir ve yeni bağlantılar kurabilir. Bu özellik nöroplastisite olarak adlandırılır.

Allan Schore'un kişilerarası nörobiyoloji yaklaşımında özellikle vurguladığı noktalardan biri, insan beyninin duygusal ilişkiler içerisinde şekillenmesidir.

Çocukluk döneminden itibaren kurduğumuz ilişkiler; duygularımızı nasıl düzenlediğimizi, kendimizi nasıl algıladığımızı ve diğer insanlarla nasıl bağ kurduğumuzu etkileyebilir.

Örneğin çocukken duyguları yeterince anlaşılmamış, ihtiyaçları sıklıkla görmezden gelinmiş veya duygusal açıdan güvende hissetmemiş bir kişi, yetişkinlikte de duygularını ifade etmekte zorlanabilir. Yakın ilişkilerde reddedilme korkusu yaşayabilir ya da ihtiyaçlarını dile getirmek yerine geri çekilmeyi tercih edebilir.

Bu durum kişinin bilinçli olarak seçtiği bir davranış olmak zorunda değildir. Bazen geçmiş deneyimlerden öğrenilmiş duygusal ve ilişkisel tepkiler, bugünkü hayatımızda da kendini göstermeye devam eder.

Psikoterapi, bu tekrar eden örüntüleri fark etmek ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi dönüştürmek için bir alan sunar.

Burada önemli bir ayrıntı var: Psikoterapinin beyin üzerinde etkileri olması, terapinin tek bir beyin bölgesini değiştirdiği veya her danışanda aynı nörolojik değişimi oluşturduğu anlamına gelmez. Beynin değişebilirliği, psikoterapinin bilimsel temellerinden yalnızca biridir.

Terapi neden sadece konuşmaktan ibaret değildir?

Psikoloğa gitmeyi düşünen birçok kişi şöyle sorular sorar:

•  
• - Zaten arkadaşlarımla da konuşabiliyorum, terapi neden farklı olsun?
• - Sorunlarımı biliyorum ama neden değiştiremiyorum?
• - Geçmişimi anlatmak bana nasıl yardımcı olacak?
• - Birinin beni dinlemesi gerçekten bir şeyi değiştirebilir mi?

Bu sorular oldukça anlaşılır.

Terapi yalnızca kişinin yaşadıklarını anlatması ve terapistin onu dinlemesinden oluşmaz. Terapi sürecinde kişinin anlattıkları kadar anlatmakta zorlandıkları, tekrar eden duyguları, düşünceleri ve ilişkisel deneyimleri de ele alınır.

Bazen kişi ne hissettiğini bilir ama neden böyle hissettiğini anlayamaz. Bazen de yaşadığı duyguyu tanımlayacak kelimeleri bulamaz.

İyi yapılandırılmış bir psikolojik destek sürecinde bu deneyimlerin anlaşılması, isimlendirilmesi ve kişinin kendi yaşam öyküsü içerisinde anlamlandırılması hedeflenir.

Dolayısıyla terapi, yalnızca geçmişi anlatmak değil; anlaşılmanın, duygularla temas edebilmenin ve yeni ilişki deneyimleri geliştirebilmenin de mümkün olduğu bir süreçtir.

Psikoloğa gitmek hangi konularda yardımcı olabilir?

Psikoterapi yalnızca ağır psikolojik sorunlar yaşayan kişiler için değildir. Kişi hayatının farklı dönemlerinde yaşadığı güçlükleri anlamak ve kendisini geliştirmek amacıyla da psikolojik destek alabilir.

Psikoterapi şu konularda yardımcı olabilir:

• Kaygı ve stres: Sürekli endişelenme, gelecekle ilgili yoğun korkular ve zihni susturamama.
• İlişki sorunları: İlişkilerde tekrar eden çatışmalar, terk edilme korkusu, güven problemleri ve sınır koymakta zorlanma.
• Özgüven ve özdeğer: Kendini yetersiz hissetme, sürekli eleştirme ve başkalarının onayına ihtiyaç duyma.
• Geçmiş yaşantılar: Çocukluk deneyimleri, duygusal ihmal, travmatik yaşantılar ve bunların bugünkü hayata etkileri.
• Depresif duygular: Mutsuzluk, isteksizlik, umutsuzluk ve hayattan keyif alamama.
• Duygu düzenleme: Öfkeyi kontrol etmekte zorlanma, yoğun duygusal tepkiler ve duyguları ifade edememe.
• Kendini tanıma: İhtiyaçlarını, değerlerini, beklentilerini ve yaşamındaki tekrar eden davranış kalıplarını keşfetme.

Psikoterapinin amacı her zaman bir belirtiyi ortadan kaldırmak değildir. Bazen kişinin kendisini daha iyi tanıması, ilişkilerinde daha sağlıklı sınırlar oluşturması ve hayatındaki seçimleri daha bilinçli yapabilmesi de önemli bir kazanımdır.

Psikoloğa gitmek için çok kötü hissetmeyi beklemeli miyim?

Hayır.

Psikolojik destek almak için hayatınızın kontrolünü kaybetmiş olmanız, işlevlerinizi yerine getirememeye başlamanız veya ciddi bir kriz yaşamanız gerekmez.

Bazen sürekli ertelediğiniz bir karar, kendinizi ifade etmekte yaşadığınız güçlük, ilişkilerinizde tekrar eden bir sorun ya da uzun zamandır taşıdığınız bir duygusal yük terapiye başlamak için yeterli bir neden olabilir.

Kendinizi anlamak için bir sorun yaşamanızı beklemeniz gerekmez.

Psikoterapiye başlamak, bir zayıflık göstergesi değil; kişinin kendi ihtiyaçlarını ciddiye alması ve ruhsal iyilik hâline yatırım yapması olarak değerlendirilebilir.

Peki, psikoloğa gitmek gerçekten işe yarar mı?

Belki de bu sorunun arkasında daha kişisel bir soru vardır:

Benim yaşadıklarım da değişebilir mi? Kendimi daha iyi hissedebilir miyim? Birisi beni gerçekten anlayabilir mi?

Psikoterapi, geçmişte yaşananları silmez ve hayatın bütün zorluklarını ortadan kaldırmayı garanti etmez. Ancak kişinin geçmiş deneyimlerinin bugünkü hayatını nasıl etkilediğini anlamasına, duygularıyla daha sağlıklı bir ilişki kurmasına ve farklı davranış biçimleri geliştirmesine yardımcı olabilir.

Bazen yıllardır kendinize sorduğunuz bir sorunun yanıtını keşfedersiniz. Bazen neden hep aynı ilişkilerin içerisinde kaldığınızı anlamaya başlarsınız. Bazen de ilk kez bir duygunuzu küçümsemeden, yargılamadan ve kendinizi suçlamadan ifade edebilirsiniz.

Değişim her zaman büyük kararlarla başlamaz. Bazen kişinin kendisini ilk kez gerçekten duyduğu bir anla başlar.

Çünkü anlaşılmak, insanın yalnızca anlattıklarının duyulması değil; yaşadıklarının, hissettiklerinin ve ihtiyaçlarının da fark edilmesidir.